Νίκος Βαρσακέλης: Κίνα – Ρωσία και τα Πανεπιστήμια

Νίκος Χ. Βαρσακέλης

Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΑΠΘ

Όπως δείξαμε σε προηγούμενα άρθρα, η Ρωσία επί διακυβέρνησης Πούτιν έχει μείνει πίσω οικονομικά, όπως προκύπτει από την εικόνα των εξαγωγών της στις οποίες η συμμετοχή της βιομηχανίας είναι ελάχιστη. Σε μια εποχή που η τεχνολογία και η καινοτομία παίζουν καθαριστικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας, η Ρωσία είναι από τις αναπτυγμένες χώρες που δαπανούν τα λιγότερα σε έρευνα και ανάπτυξη (με στοιχεία του 2019) Η σύγκριση με την πορεία της Κίνας είναι συντριπτική. Και το βλέπουμε βέβαια στις αγορές μας στις οποίες δεν θα δούμε σχεδόν κανένα προϊόν τεχνολογίας προερχόμενο από την Ρωσία, ενώ υπάρχει κατακλυσμός με προϊόντα τεχνολογίας με προέλευση την Κίνα. Και δεν αναφέρομαι στα αντίγραφα, αλλά στα πρωτότυπα πλέον προϊόντα που παράγει η Κίνα. Ας δούμε λοιπόν τι έκανε η Κίνα και δεν έκανε η Ρωσία του Πούτιν.

Η οικονομική έρευνα έχει δείξει ότι βασικός παράγοντας της δημιουργίας νέας γνώσης και τεχνολογίας είναι τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα μιας χώρας. Όσο καλύτερης ποιότητας είναι τα πανεπιστήμια μιας χώρας τόσο υψηλότερου επιπέδου είναι η έρευνα και η καινοτομία που παράγει η χώρα. Να σημειώσουμε ότι το ίδιο συμβαίνει και σε επίπεδο περιφερειών και αυτό εξηγεί γιατί περιφέρειες στις οποίες είναι εγκατεστημένα καλά πανεπιστήμια είναι τεχνολογικά πιο αναπτυγμένες από περιφέρειες χωρίς καλά πανεπιστήμια. Και όπως γνωρίζουμε, το εισόδημα μιας χώρας αυξάνει όταν αυξάνει η παραγωγικότητα και η παραγωγικότητα αυξάνει όταν βελτιώνεται η τεχνολογία και δημιουργούνται καινοτομίες. Αναγκαία λοιπόν συνθήκη για τα παραπάνω είναι η ύπαρξη κάλων πανεπιστημίων.

Για να δούμε λοιπόν τι έκανε η Κίνα θα χρησιμοποιήσω την διεθνή αξιολόγηση που δημοσιεύει κάθε χρόνο το πανεπιστήμιο της Σαγκάης, από το 2003 έως σήμερα, με τίτλο Academic Ranking of World Universities (ARWU). Χρησιμοποιώ την αξιολόγηση της ARWU διότι εστιάζει κυρίως στο ερευνητικό έργο ενός πανεπιστήμιου, ενώ άλλες αξιολογήσεις λαμβάνουν υπόψη και το διδακτικό έργο, την διεθνοποίηση κλπ. Όμως για τους σκοπούς του συγκεκριμένου άρθρου, η ARWU είναι η πλέον κατάλληλη αξιολόγηση.

Η ARWU πρωτοδημοσιεύθηκε το 2003 και πριν από λίγες μέρες δημοσιεύθηκαν και τα αποτελέσματα του 2025. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται ορισμένες χώρες, μικρές και μεγάλες, όπως, πχ η Αυστρία και οι ΗΠΑ. Παρουσιάζεται ο αριθμός των πανεπιστήμιων που ήταν μέσα στα 1000 καλύτερα κατά το έτος 2003 και ο αντίστοιχος αριθμός για την τελευταία αξιολόγηση το 2025. Η πορεία των πανεπιστημίων της Κίνας είναι καταπληκτική. Το 2003, μόλις 15 πανεπιστήμια βρίσκονταν στα 1000 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Το 2025 ο αριθμός των κινεζικών πανεπιστημίων που βρίσκονται στα 1000 καλύτερα ανήλθε στα 244, δηλαδή το ένα τέταρτο των 1000 καλυτέρων πανεπιστημίων βρίσκονται στην Κίνα! Το ίδιο συνέβη και με την Κορέα, όταν μόλις 8 βρισκόταν στα 1000 καλύτερα και το 2025 ανήλθαν στα 30. Ας λάβουμε, βέβαια, υπόψη και το μέγεθος του πληθυσμού. Οι ΗΠΑ είχαν 161 πανεπιστήμια και το 2025 είχαν 183. Η Ρωσία, από την άλλη μεριά, είχε μόλις δύο πανεπιστήμια στα 1000 καλύτερα (τα γνωστά Lonomosof και της Αγίας Πετρούπολης) και το 2025 αυξήθηκαν στα 7. Δηλαδή μόλις 7 ρωσικά πανεπιστήμια βρίσκονται στα 1000 καλύτερα. Όσα και η Πορτογαλία.

Ας δούμε όμως και πόσα πανεπιστήμια κάθε χώρας βρίσκονται στα 100 καλύτερα του κόσμου. Το 2003 κανένα κινέζικο πανεπιστήμιο δεν βρισκόταν στα 100 καλύτερα του κόσμου. Το 2025 15 κινεζικά πανεπιστήμια βρίσκονται στα 100 καλύτερα. Παρατηρούμε ότι σχεδόν όλες οι χώρες είδαν να αυξάνει ο αριθμός των πανεπιστημίων τους που βρίσκονται στα 100 καλύτερα πλην των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας. Και η Ρωσία; Κανένα Ρωσικό πανεπιστήμιο δεν βρίσκεται στα 100 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Ακόμη και το φημισμένο Lomonosof κατάφερε η Ρωσία να το υποβαθμίσει.

Η ποιότητα λοιπόν των πανεπιστημίων της Κίνας αντικατοπτρίζεται και στην ερευνητική έντασή της και την δημιουργία τεχνολογίας και καινοτομίας. Πώς όμως τα πανεπιστήμια της Κίνας έφτασαν εκεί που έφτασαν; Ήταν αποτέλεσμα πολιτικής. Όπως και η Ιαπωνία και η Κορέα παλαιότερα έτσι και η Κίνα αντιλήφθηκε ότι εάν δεν παράγει δική της τεχνολογία και καινοτομία θα είναι πάντα αντιγραφέας και θα είναι πάντα ακόλουθος. Πως λοιπόν θα παράγει τεχνολογία; Αναβαθμίζοντας και αναπτύσσοντας τα πανεπιστήμια της. Έτσι η πολιτική της Κίνας, από το 2000, στόχευσε μέσω της χρηματοδότησης, των υποτροφιών για σπουδές σε καλά πανεπιστήμια της δύσης και επιστροφή στην Κίνα, στην ανάπτυξη των πανεπιστημίων της . Έτσι σε μια 25ετία είχαν το αποτέλεσμα που βλέπουμε. Αντίθετα, η διακυβέρνηση Πούτιν, έχοντας ως βασικό οικονομικό στόχο την εκμετάλλευση μόνο των φυσικών πόρων, δεν έδωσε καμία σημασία στην ανάπτυξη των πανεπιστημίων της χώρας. Επίσης, στην Κίνα υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των τεχνολογικών και βιομηχανικών κολοσσών της με τα πανεπιστήμια. Στην Ρωσία του Πούτιν τι συνεργασία να κάνουν οι εκμεταλλευτές των φυσικών πόρων, οι οποίοι ενδιαφέρονται μόνο για το «άρμεγμα της αγελάδας».

Ένας φίλος με ρώτησε πως τα κατάφερε ο Στάλιν και έφτιαξε πολύ γρήγορα την ατομική βόμβα. Η απάντηση βρίσκεται στο ότι από την δεκαετία του 1920 η ΕΣΣΔ έδωσε μεγάλη έμφαση στην δημιουργία πανεπιστημίων, τόσο πανεπιστημίων ελίτ όσο και μικρομεσαίων. Τα ελίτ πανεπιστήμια, κυρίως πολυτεχνεία, ήταν αυτά που βοήθησαν την ΕΣΣΔ να αφομοιώσει την παγκόσμια τεχνολογία γρήγορα και να δημιουργήσει και δική της τεχνολογία όπως, για παράδειγμα, η διαστημική. Με άλλα λόγια τα πολυτεχνεία που δημιουργήθηκαν επί Στάλιν ήταν αυτά που βοήθησαν στην τεχνολογική και οικονομική ανάπτυξη της ΕΣΣΔ. Η συνέχεια Μπρέζνιεφ ήταν η περίοδος της μετατροπής των πανεπιστημίων της χώρας σε γραφειοκρατικούς μηχανισμούς με αποτέλεσμα την στασιμότητα. Kαι στο θέμα των πανεπιστημίων, δηλαδή, η διακυβέρνηση Πούτιν θυμίζει την περίοδο Μπρέζνιεφ.

ΠΗΓΗ:https://www.anixneuseis.gr/%ce%bd%ce%af%ce%ba%ce%bf%cf%82-%ce%b2%ce%b1%cf%81%cf%83%ce%b1%ce%ba%ce%ad%ce%bb%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%af%ce%bd%ce%b1-%cf%81%cf%89%cf%83%ce%af%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%b1-%cf%80%ce%b1/?fbclid=IwdGRjcANcExxjbGNrA1wR22V4dG4DYWVtAjExAAEelz--cKC4nI7exLsm8kiZnK7jb33Ex-xqoW7CUPp9ge-szvu8gQExA2r0fKo_aem_B_29-jNgpdFy3jz-0tsVRw
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com