από Μύρων ΖαχαράκηςΕδώ και λίγες μέρες, ο χώρος της διανόησης είναι πλέον φτωχότερος σε πνεύμα αλλά και σε ομορφιά. Αιτία: ο πρόσφατος θάνατος του Άγγλου στοχαστή, πολυγραφότατου συγγραφέα και καθηγητή Αισθητικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Sir Roger Scruton. Αν και κάποια έργα του είχαν μεταφραστεί στα ελληνικά, ο Scruton στη χώρα μας δεν είναι ευρύτερα γνωστός, κα σίγουρα όχι τόσο γνωστός όσο θα έπρεπε. Ο Scruton στράφηκε στον πολιτικό Συντηρητισμό μετά τα γεγονότα του Μάη του ’68. Κατά τη δεκαετία του 1980, συμμετείχε στην εδραίωση του Jan Hus Educational Foundation στην κομουνιστική Τσεχοσλοβακία, για το οποίο αργότερα τιμήθηκε με μετάλλιο από τον Τσέχο πρόεδρο Václav Havel. Για τις υπηρεσίες του στη φιλοσοφία, τη διδασκαλία και την εκπαίδευση γενικότερα, το 2016 του απονεμήθηκε ο τιμητικός τίτλος του ιππότη. Να σημειωθεί ότι ο Scruton είχε πάρει θέση υπέρ του Brexit. Το πολυσχιδές έργο του περιλαμβάνει περίπου 50 βιβλία, μεταξύ των οποίων είναι και δύο μυθιστορήματα, και δύο όπερες. Η γνωριμία μου με το έργο του πραγματοποιήθηκε με τη δημοσίευση στα ελληνικά του βιβλίου Τρελοί, Τσαρλατάνοι, Ταραχοποιοί: διανοούμενοι της Νέας Αριστεράς (2015), που αποτελεί συνέχεια και επανεπεξεργασία του προηγούμενου έργου του, Διανοούμενοι της Νέας Αριστεράς (1985). Το βιβλίο, που ασκεί κριτική σε μια πλειάδα σύγχρονων διανοουμένων, από τους Sartre, Althousser και Foucault, ως τους Horkheimer, Adorno, Gramsci, Lucacs, Badiou και Zizek, μεταξύ άλλων, διαπνέεται από μια κεντρική ιδέα: πρέπει να απελευθερώσουμε τον πολιτικό διάλογο από την κατάσταση στην οποία τον έχει εγκλωβίσει η Αριστερά και η κληρονομιά της, από την εποχή του Marx. Να σημειωθεί εδώ ότι ο Scruton ήταν ένας από τους σημαντικότερους υποστηρικτές του πολιτικού Συντηρητισμού. Βέβαια, από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, η έννοια του Συντηρητισμού δε διαθέτει στην Ευρώπη την ανυποληψία στην οποία έχει υποπέσει στη χώρα μας. Μάλιστα, όσον αφορά την Αγγλία, θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι μια χώρα με μακρά παράδοση και ιδιαίτερο σεβασμό σε αυτή. «Η επανάσταση είναι μη αγγλικός θεσμός» είχε γράψει κάποτε ο John Stuart Mill στον πρόεδρο του εργατικού κόμματος. Και πράγματι, η μεγάλη επανάσταση που έγινε στην Αγγλία του 1688 είχε φιλελεύθερο χαρακτήρα και ήταν σχεδόν αναίμακτη. Επιπλέον, το βρετανικό κράτος, ίσως και λόγω της νησιωτικής του μορφολογίας, ήταν το πρώτο στην Ευρώπη που συγκρότησε εθνικό κράτος, σε μια μακρόχρονη και σταδιακή διαδικασία που διαρκεί περίπου από τον 11ο ως τον 16ο αιώνα (για λεπτομέρειες, βλ. Joseph R. Strayer, Γιατί γεννήθηκε το κράτος). Αυτός είναι ο λόγος που το βρετανικό κράτος δε διαθέτει ένα ενιαίο γραπτό Σύνταγμα, αλλά μια σειρά από έγγραφα που δημιουργήθηκαν σε απόσταση αρκετών αιώνων (Magna Carta, Καταστατικό Δικαιωμάτων, Κοινοβουλευτικοί Νόμοι). Παρά ταύτα, ακόμη και στην Αγγλία δεν παύουν να μεσουρανούν οι Αριστεροί διανοητές.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ 
