Σαν σήμερα, 29 Ιανουαρίου 1860, γεννήθηκε στην πόλη Ταγκανρόγκ της ρωσικής αυτοκρατορίας ο μεγαλύτερος συγγραφέας του 20ού αιώνα, Άντον Τσέχωφ.
«Στη Ρωσία δεν υπάρχει τίποτα, ενώ στην Ελλάδα υπάρχουν τα πάντα!» Αυτή η ατάκα ενός Έλληνα εμπόρου στο βοντβίλ «Γάμος» (1889) του Άντον Παβλόβιτς Τσέχοφ έγινε ίσως ο κύριος ελληνικός αφορισμός στη ρωσική γλώσσα.
Ο Τσέχωφ δεν βρέθηκε ποτέ στην Ελλάδα, αλλά συνδέθηκε με αυτή από τη γέννησή του, καθώς οι νονοί του ήταν Έλληνες: ο έμπορος Ντμίτρι Κιρίλοβιτς Σοφιανόπουλος και η σύζυγός του Ελιζαβέτα Εφίμοβνα.
Η ιστορία λέει ότι η Μεγάλη Αικατερίνη επέτρεψε σε όλους τους Έλληνες (σ.σ. και Αλβανούς) να μεταναστεύσουν στο Ταγκανρόγκ, για την ενίσχυση της οικονομίας αυτής της πόλης-λιμάνι που ίδρυσε ο Έλληνας Ιωάννης Βαρβάκης από ένα παραθαλάσσιο χωριουδάκι. Αυτό έγινε μετά τον ρωσο-τουρκικό πόλεμο (1769). Έτσι, το Ταγκανρόγκ απέκτησε το σημαντικότερο εμπορικό λιμάνι στην Αζοφική θάλασσα για εμπόριο ξυλείας.
Μέχρι την επανάσταση του 1917, το 60% του πληθυσμού ήταν Έλληνες. Κατ' αρχάς, η πόλη έγινε σχεδόν ελληνική, μέχρι που ο Δούκας Ποτέμκιν ήθελε να μετονομάσει το Ταγκανρόγκ σε Σπάρτη. Η οικογένεια Τσέχοφ ζούσε ανάμεσα στους Έλληνες και οι γονείς του ονειρεύονταν ότι ο Άντον Πάβλοβιτς θα σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Οι Έλληνες ήταν οι πιο επιτυχημένοι επιχειρηματίες και έμποροι. Ο Έλληνας συμμαθητής του συγγραφέα, Πάβελ Φεντόροβιτς Ιορντάνοφ, έγινε κάποια στιγμή δήμαρχος του Ταγκανρόγκ.
Το ελληνικό θέμα εμφανίζεται 17 φορές στις ιστορίες του μεγάλου συγγραφέα, και ο πιο δημοφιλής Έλληνας από τους αναφερόμενους χαρακτήρες του Τσέχοφ είναι «ένας ξένος με ελληνικό τίτλο στο τμήμα ζαχαροπλαστικής, ο Χαραλάμπης Ντίμπας», αυτός που είπε τη γνωστή ατάκα “τα πάντα έχει η Ελλάδα!” (…) ακόμα και λιοντάρια!».
Η αλήθεια είναι ότι στα νεανικά του σατιρικά έργα, ο Άντον χαρακτηρίζει τους Έλληνες εμπόρους όχι με μεγάλη συμπάθεια...
Ο Άντον Τσέχωφ αποφοίτησε από το Ελληνικό Γυμνάσιο, το μοναδικό με καλύτερους καθηγητές, που ήξερε ελληνικά γράμματα. Ο κολλητός του φίλος στο Γυμνάσιο ήταν ο Αχιλλέας Νικολάγιεβιτς Αλφεράκη. Διατηρούσαν φιλικές σχέσεις και στη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. (Σ.σ. Από το 1880 έως το 1888 ο Αλφεράκη διετέλεσε δήμαρχος του Ταγκανρόγκ και επί δημαρχίας του η πόλη γνώρισε μέρες λαμπρής καλλιτεχνικής δόξας.)
Το 1827, το πρώτο θέατρο στη νότια Ρωσία ιδρύθηκε στην πλούσια πόλη Ταγκανρόγκ με την πρωτοβουλία του αξιωματικού του ρωσικού στρατού Παύλου Καραγιάννη. Οι Έλληνες έμποροι ήταν οι βασικοί χορηγοί του θεάτρου σε όλη την ιστορία του, έως την Οκτωβριανή επανάσταση. Το 1904, την τελευταία χρονιά της ζωής του συγγραφέα, ο θίασος υπό τη διεύθυνση του Θεοδωρή Παφάντη ανέβασε στο Ταγκανρόγκ το βοντβίλ «Η Αρκούδα» στα ελληνικά.
Στη Μόσχα, ο Τσέχωφ ήταν στενός φίλος με τον Έλληνα Γρηγόρη Ροσσολίμο, συμμαθητή του στο πανεπιστήμιο και ιδρυτή της παιδοψυχιατρικής στη Ρωσία.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Γιάλτα - Κριμαία, ο Ά. Τσέχοφ έκανε δωρεές στην ελληνική εκκλησία και βοήθησε πολύ την ελληνική κοινότητα. Όταν τον ρωτούσαν «γιατί το κάνει;», απαντούσε: «Είμαι Έλληνας»!
---
Πριν λίγα χρόνια, το 2017, αρχές καλοκαιριού, βρέθηκα στο Ταγκανρόγκ σε ένα μεγάλο συνέδριο των Ελλήνων της διασποράς, που το είχε οργανώσει ο Ιβάν Σαββίδης. Επισκέφτηκα τότε το μικρό, ταπεινό σπιτάκι της οικογένειας Τσέχοφ. (Φωτογραφία στα σχόλια.) Το συνέδριο αυτό οργανώθηκε ακριβώς 100 χρόνια μετά από το μεγάλο συνέδριο των προεχόντων Ελλήνων της Ρωσίας, που συνεδρίαζαν δύο εβδομάδες στο «ελληνικό» Ταγκανρόγκ και αποφάσιζαν για τις ελληνικές κοινότητες και την εκμάθηση της νεοελληνικής γλώσσας σε όλες τις κοινότητες της Ρωσίας. Αυτό έγινε ακριβώς λίγους μήνες πριν από την Οκτωβριανή επανάσταση των μπολσεβίκων.
Μετά την επανάσταση, το πλάνο αυτό και το όραμα πραγματοποιήθηκαν, και πράγματι, σε μεγάλες κοινότητες της Ρωσίας και άλλες δημοκρατίες διδασκόταν η ελληνική γλώσσα. Εκδόθηκαν βιβλία και εφημερίδες στα ελληνικά και δημιουργήθηκαν θέατρα. Δυστυχώς, 20 χρόνια μετά, το 1937, όλα καταργήθηκαν και πραγματοποιήθηκε η αιματηρή «ελληνική επιχείρηση» κατά διανοουμένων και επιφανών Ελλήνων.
Αν μέχρι τότε ζούσε ο Άντον Παύλοβιτς Τσέχωφ, που θα ήταν μόνο 77 χρονών, τί άραγε θα έλεγε, ποια έργα θα έγραφε, με ποιον θα ήταν;…
---
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.