Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Από το τζαμί του Πορθητή στο τέμενος του Βοτανικού



Την Πέμπτη 25 Μαΐου συζητήθηκε στην ολομέλεια της Βουλής το ζήτημα της ανέγερσης ισλαμικού τεμένους στον Βοτανικό. Έχουν περάσει πάνω από 560 χρόνια από την πρώτη φορά που δημιουργήθηκε τέμενος στην Αθήνα. Ήταν αμέσως μετά την οθωμανική κατάκτηση. Επρόκειτο για το Φετιχιέ Τζαμί (Τζαμί του Πορθητή) που κτίσθηκε στην Παλαιά Αγορά επί των ερειπίων της εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων.

Ονομάσθηκε έτσι προς τιμήν του σουλτάνου Μωάμεθ του Β’ που επισκέφθηκε την Αθήνα το 1458. Μετά την απελευθέρωση, το κτήριο χρησιμοποιήθηκε διαδοχικά ως στρατιωτικό αρτοποιείο και αρχαιολογική αποθήκη. Σήμερα, ανακαινίζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού για να χρησιμοποιηθεί ως χώρος εκθέσεων.
Από τα υπόλοιπα τέσσερα τεμένη που φαίνεται ότι υπήρχαν στην Αθήνα πριν την επανάσταση, παραμένει επίσης το τζαμί του Τζισταράκη στο Μοναστηράκι που κτίσθηκε το 1759 και χρησιμοποιείται ως μουσείο. Είχε ξαναχρησιμοποιηθεί ως τέμενος ακόμη μία φορά το 1966 για τις ανάγκες του εξόριστου στην Ελλάδα Σαούντ Αμπντουλαζίζ, πρώην βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας.

Παλιά ιστορία

Η ιστορία ανεγέρσεως τεμένους στην Αθήνα είναι παλιά. Το 1890 είχε ψηφισθεί ο νόμος ΑΩΝΑ/1851 για δωρεάν παραχώρηση οικοπέδου στην οθωμανική κυβέρνηση «προς ανέγερσιν τουρκικού τεμένους». Τίποτα δεν έγινε.
Αντιθέτως, πιο τυχερή υπήρξε η απόφαση του Δήμου Πειραιά της ιδίας περιόδου, με την οποία παραχώρησε στην οθωμανική κυβέρνηση ένα οικόπεδο τριών στρεμμάτων στην Παλαιά Κοκκινιά για νεκροταφείο μουσουλμάνων. Ο χώρος υπάρχει και σήμερα, ενώ από το 1954 η Τουρκία, που τον διαχειρίζεται, τον έχει χαρακτηρίσει μονομερώς στρατιωτικό νεκροταφείο.

Φθάνουμε στο 1913 όπου στο τρίτο πρωτόκολλο της Συνθήκης Ειρήνης των Αθηνών αναφερόταν ότι η “Ελληνική Βασιλική Κυβέρνησις θέλει οικοδομήσει ιδίαις δαπάναις, Τέμενος εν τη πρωτευούση”. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών άλλαξαν ριζικά τα δεδομένα και φυσικά το τέμενος δεν ανεγέρθηκε.
Ακολούθησε νέος νόμος το 1934, βάσει του οποίου η ελληνική κυβέρνηση παραχωρούσε στην Αίγυπτο τρεισήμισι στρέμματα στο “δασύλιο Συγγρού” στο Μαρούσι για να ανεγερθεί τέμενος και αιγυπτιακό ινστιτούτο. Η επόμενη απόπειρα δημιουργίας τεμένους σημειώνεται κατά τη μεταπολίτευση. Με ρηματική διακοίνωση οι Άραβες πρέσβεις έθεσαν το θέμα.
Έκτοτε, οι πιο σοβαρές προτάσεις προήλθαν από τη Σαουδική Αραβία. Ήταν η εποχή που χρηματοδοτούσε αφειδώς τη δημιουργία ισλαμικών πολιτιστικών κέντρων-τεμενών σε χώρες της Ευρώπης.
Η πίεση υπάρξεως χώρου προσευχής των μουσουλμάνων αθλητών κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες οδήγησε στην ψήφιση ενός νέου νόμου το 2000 που χωροθετούσε έκταση στην Παιανία για δημιουργία «ισλαμικού πολιτιστικού κέντρου». Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε λόγω των αντιδράσεων κυρίως της Εκκλησίας.
Τελικώς, το 2006 αποφασίσθηκε να δημιουργηθεί το τέμενος στον Βοτανικό. Η περιοχή βρίσκεται στο κέντρο του Λεκανοπεδίου, εξυπηρετείται από το μετρό και δεν είναι κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Αυτό εμποδίζει τη δημιουργία γκέτο γύρω από το τέμενος, όπως έχει συμβεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Επίσης, αποτρέπει τη δημιουργία αντιδράσεων από περιοίκους. Το υπάρχον κτήριο που θα διαμορφωθεί σε ένα αρχιτεκτονικά απλό τζαμί δεν θα έχει μιναρέ. Αντίστοιχη απαγόρευση ισχύει από το 2009 στην Ελβετία.

Παράνομα τζαμιά και κρατικός έλεγχος

Παρά δε τα αντιθέτως θρυλούμενα, η Αθήνα δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που δεν έχει επίσημο τέμενος. Στην ίδια κατάσταση βρίσκονται η Λουμπλιάνα της Σλοβενίας και το Βουκουρέστι.
Στην πρώτη περίπτωση το Κατάρ και στη δεύτερη η Τουρκία προθυμοποιήθηκαν να αναλάβουν όλα τα έξοδα για την ανέγερση τεμένους. Ευτυχώς, στην περίπτωση του τεμένους στην Αθήνα εγκαταλείφθηκε η ιδέα να χρηματοδοτήσει η Σαουδική Αραβία την κατασκευή του. Η παροιμία “όποιος πληρώνει τα βιολιά, διαλέγει το τραγούδι” έχει απόλυτη εφαρμογή σε αυτήν την περίπτωση.
Η ανάγκη για δημιουργία τεμένους είναι πολλαπλή. Στην Αθήνα διαμένουν νομίμως αυτή τη στιγμή τουλάχιστον 40.000 μουσουλμάνοι. Βάσει του Συντάγματος και του διεθνούς δικαίου είναι αυτονόητο ότι έχουν δικαίωμα να ασκούν τα λατρευτικά τους καθήκοντα. Για όσους δεν πείθονται για τα αναφερόμενα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πρέπει να αντιληφθούμε ότι επί χρόνια επωάζουμε το αυγό του φιδιού.
Σήμερα, βρίσκονται εν λειτουργία στην Αθήνα τουλάχιστον 50 παράνομοι ισλαμικοί χώροι προσευχής. Δεδομένης της ισχυρής πιθανότητας ακραίων μορφών ισλαμικής διδασκαλίας που οδηγεί σε βία, είναι απαραίτητο οι χώροι προσευχής να ελέγχονται από το κράτος.
Το τέμενος, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα νόμιμης λειτουργίας ιδιωτικών χώρων προσευχής, που θεσπίσθηκε το 2014, επιτρέπει(;) τον έλεγχο ακραίων φαινομένων και τη διακοπή λειτουργίας όσων δεν συμμορφώνονται με το νόμο. Ας σημειωθεί ότι ήδη λειτουργούν τρεις νόμιμοι χώροι στην Αθήνα και ένας στην Θήβα.

ΠΗΓΗ: https://stavroslygeros.gr/
 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου