του Ρούντι Ρινάλντι
Στα δύο προηγούμενα σημειώματα* δείξαμε σε ποιες συνθήκες στήνεται το προεκλογικό σκηνικό, ποια τα βασικά επίδικα εντός του «πλαισίου TheHellinikon», και γιατί είναι αναγκαίο οι πολίτες, αντί να περιμένουν καταπίνοντας κάποιες υποσχέσεις, να περάσουν σε μια ενεργητική στάση. Δηλαδή να ζητήσουν δεσμεύσεις και να προβάλλουν απαιτήσεις. Στο παρόν σημείωμα θα επικεντρωθούμε στο κίνητρο της πολιτικής στις μέρες μας, στο ρόλο του πολιτικού συστήματος στη χώρα μας, και στην ανάγκη μιας άλλης Πολιτικής: μιας Πολιτικής Προσφοράς, Λογοδοσίας, Ενεργούς Συμμετοχής των πολιτών και Ελέγχου όσων αναλαμβάνουν δημόσια αξιώματα.
Τι ισχυρίζονται τα κόμματα και οι πολιτικοί – Και τι αποκρύπτουν
Όλα τα κόμματα και όλοι οι πολιτικοί εμφανίζονται με τη φορεσιά της προσφοράς στον τόπο, στην κοινωνία, στο έθνος, στην οικονομία, στη χώρα. Υποτίθεται ότι όλοι νοιάζονται για το γενικό καλό, για το σύνολο των πολιτών, και ότι μεριμνούν είτε από τη θέση της νομοθετικής εργασίας που θα κάνουν στη Βουλή, είτε από τη θέση της εκτελεστικής εξουσίας (κυβέρνηση, δημόσια διοίκηση, κρατικός μηχανισμός κ.λπ.). Μάλιστα εμφανίζονται ως φλογεροί υπερασπιστές αξιών και αρετών, ως φορείς ανιδιοτέλειας και προσφοράς προς την πατρίδα.
Η εικόνα αυτή δεν είναι καινούρια. Υπάρχει εδώ και δεκαετίες. Το καινούριο στοιχείο αφορά τα «ραντεβού» με την Ιστορία, τη «σύγκλιση με την Ευρώπη», τη «διάσωση της χώρας», την «έξοδο από τα μνημόνια», την «ψηφιακή μετάβαση», τη «σωστή πλευρά της Ιστορίας». Κι αυτά όλα την στιγμή που το μεταπρατικό μοντέλο γνώρισε μια μεγάλη Χρεοκοπία το 2010, η χώρα μπήκε υπό επιτροπεία που δεν έχει λήξει, κι όλος ο δημόσιος πλούτος έχει υποθηκευτεί για 99 χρόνια. Και όμως, υπάρχει «κάτι ακόμα»: Αυτό το πολιτικό σύστημα υπηρέτησε την Υποβάθμιση της χώρας, και δημιούργησε (με όσα ψήφισε και έπραξε στα 15 χρόνια από τη Χρεοκοπία) ακόμα δυσμενέστερους όρους για το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας. Κυρίως, προστάτεψε τα δικά του ιδιαίτερα συμφέροντα ως πολιτικό σύστημα νομής, ακολούθησε μια πολιτική αναδιανομής του πλούτου υπέρ μιας μειοψηφίας, θέσπισε και υπερασπίστηκε το «ακαταδίωκτο».
Για να μην ξεχνιόμαστε, «ακαταδίωκτο» υπάρχει για όλους τους βουλευτές, για όλους όσοι υπέγραψαν μνημονιακές συμβάσεις, για όλες τις διοικήσεις τραπεζών, για τις επιτροπές υγειονομικών για τον Covid 19, και πρόσφατα για όλες τις επιτροπές εμπειρογνωμόνων για την υπόθεση των Τεμπών. Αυτά είναι τα σύγχρονα πεπραγμένα του πολιτικού συστήματος. Υπάρχει όμως ένα ερώτημα: Ποιο είναι το κίνητρο ώστε να στραφεί κάποιος προς την ενεργό πολιτική, με τη μορφή που αυτή έχει σήμερα; Είναι όντως μια διάθεση ατομικής προσφοράς προς τον Τόπο, ή κάτι άλλο;
Η τεράστια υποκρισία και το εντονότατο ιδιοτελές κίνητρο
Η ενασχόληση με την πολιτική υπό την κυρίαρχη σήμερα μορφή της, δεν είναι μια πράξη προσφοράς. Αντίθετα, γίνεται με κίνητρο την ιδιοτέλεια, την ατομική φιλοδοξία για εξουσία, το οικονομικό όφελος και την προσωπική προβολή. Αυτή η αλήθεια δύσκολα μπορεί να αντικρουστεί. Η πολιτική έχει καταντήσει μια «καρτελοποιημένη» υπόθεση, όπου το βασικό κίνητρο είναι το προσωπικό όφελος. Αυτό το νοιώθει ολόκληρη η κοινωνία. Είναι δηλαδή βούκινο. Ο κόσμος το έχει τούμπανο και οι πολιτικοί κρυφό καμάρι. Οι υλικοί όροι διαβίωσης των βουλευτών, το συνολικό τους στάτους, η εγγύτητά τους με οικονομικούς κύκλους, τα προνόμια που διαθέτουν, η προστασία (ακαταδίωκτο) που τους προσφέρεται, ο ρόλος και η προβολή τους –και για ορισμένους η μετέπειτα εξέλιξή τους σε διάφορες ειδικές επιχειρηματικές θέσεις– αποτελούν μια πραγματικότητα. Τώρα αν κάποιος θέλει να ισχυρίζεται το αντίθετο, είναι δική του υπόθεση. Ακόμα και αν υπάρχουν ορισμένες (ελάχιστες) εξαιρέσεις, αυτές επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Οι πολιτικοί και οι βουλευτές λειτουργούν ως ελίτ, και αυτό είναι το βασικό κίνητρο που σπρώχνει όσους ενδιαφέρονται για αυτόν τον τύπο «πολιτικής».
Ας δούμε όμως ορισμένα δεδομένα της υλικής κατάστασης κομμάτων και βουλευτών: Ο μισθός τους φθάνει τα 6.500 ευρώ, ενώ λαμβάνουν κι άλλα ως «έξοδα» και καλύψεις (γραφεία, μετακινήσεις, ταξίδια, αυτοκίνητα, αστυνομική προστασία, δυνατότητα επιλογής έως και 5 συνεργατών κ.ο.κ.). Η επαγγελματική σύνθεση της σημερινής Βουλής είναι:
– Δικηγόροι: 83 βουλευτές. Η πολυπληθέστερη επαγγελματική ομάδα.
– Γιατροί (όλων των ειδικοτήτων): 40 βουλευτές.
– Μηχανικοί (όλων των ειδικοτήτων): 34 βουλευτές
– Οικονομολόγοι: 22 βουλευτές.
– Δημοσιογράφοι: 17 βουλευτές.
– Πανεπιστημιακοί/Εκπαιδευτικοί: 16 πανεπιστημιακοί και 8 εκπαιδευτικοί.
– Λοιπά επαγγέλματα: πολιτικοί επιστήμονες (8), στρατιωτικοί/σώματα ασφαλείας (6), δημόσιοι υπάλληλοι (6), ελεύθεροι επαγγελματίες (7), γεωπόνοι (5), φαρμακοποιοί (4), λογιστές (4), ιστορικοί (4), ψυχολόγοι (4), μουσικοί (3).
Σε σύνολο 300 βουλευτών, υπάρχουν μόνο:
– 2 Αγρότες, 1 οικοδόμος, 1 ναυτεργάτης.
Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής: η Βουλή είναι ένα κοινοβούλιο κυρίως ελευθέρων επαγγελματιών υψηλού κύρους, με τους δικηγόρους να κατέχουν κυρίαρχη θέση, με ισχυρές διασυνδέσεις με ολιγάρχες, εταιρείες, ΜΜΕ και πρεσβείες. Η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού που απασχολείται σε χειρωνακτικά επαγγέλματα, στον αγροτικό τομέα ή ως μισθωτοί εργάτες, ουσιαστικά δεν έχει καμία ουσιαστική εκπροσώπηση. Αυτό το χάσμα μεταξύ της κοινωνικής σύνθεσης της χώρας και της πολιτικής της ελίτ είναι μια από τις βαθύτερες ρίζες της αποξένωσης των πολιτών από το πολιτικό σύστημα.
Το κομματικό πολιτικό σύστημα δεν αποτελείται μόνο από τους βουλευτές και τους βοηθούς τους. Τα κόμματα είναι κρατικοσυντήρητα. Η κρατική επιχορήγηση των κομμάτων συντηρεί αρκετές χιλιάδες «υπαλλήλων» και στελεχών σε αυτά. Ιδού τα ποσά της κρατικής επιχορήγησης των βασικών κομμάτων: Η κρατική επιχορήγηση για τα κόμματα το 2025 ήταν περίπου 37 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για το 2026 το συνολικό ποσό ανέρχεται σε 40.161.600 ευρώ. Κατανομή (για το 2026):
– Νέα Δημοκρατία: ~14,8 εκατ. ευρώ
– ΣΥΡΙΖΑ: ~7,02 εκατ. ευρώ
– ΠΑΣΟΚ: ~4,97 εκατ. ευρώ
– ΚΚΕ: ~3,55 εκατ. ευρώ
– Ελληνική Λύση: ~2,44 εκατ. ευρώ
– Νίκη: ~2,19 εκατ. ευρώ
– Πλεύση Ελευθερίας: ~2,01 εκατ. ευρώ
Είναι πολλά τα λεφτά…
Προκαλούν εντύπωση όμως στοιχεία που συνάγονται από έρευνες που κάνει το παρατηρητήριο Vouliwatch σχετικά με την «έκρηξη πλουτισμού» των βουλευτών την τελευταία επταετία, ιδιαίτερα αυτών της κυβερνώσας παράταξης (ο πλούτος των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει επίσης αξιοσημείωτη αύξηση). Με βάση στοιχεία των «πόθεν έσχες» που δηλώνουν, ο συνολικός δηλωθείς πλούτος των βουλευτών της Ν.Δ. και των συζύγων τους αυξήθηκε θεαματικά:
– 2019: 91.137.205 ευρώ
– 2023: 146.602.663 ευρώ
– 2024: 217.056.938 ευρώ
Συνολική αύξηση (2019-2024): Κατά 125.919.733 ευρώ (αύξηση ~138%).
Αυτή η υλική υπόσταση του νομοθετικού (Βουλή) και του εκτελεστικού (κυβέρνηση) στηρίζεται στον ρόλο που έχουν για να νομιμοποιούν και να στηρίζουν το μεταπρατικό μοντέλο και την εγχώρια ολιγαρχία, ώστε να προσαρμόζουν την οικονομία και τη θέση της χώρας σε όλες τις ανακατανομές προς όφελος συγκεκριμένων συμφερόντων μεγάλων πολυεθνικών και χρηματιστικών ομίλων. Ακόμα περισσότερο, να επιτελούν και να προβαίνουν σε νομοθετήσεις, κινήσεις, ενέργειες που να βαθαίνουν την ανακατανομή πλούτου σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων και υπέρ των ανώτερων και ανώτατων αστικών τμημάτων. Τα ποσά των συμφερόντων για τα οποία διαμεσολαβεί το πολιτικό σύστημα εν γένει είναι πολύ μεγάλα (αυτά τα οποία ιδιοποιείται το ίδιο για τον εαυτό του είναι μικρό μόνο κλάσμα τους). Φυσικά για ορισμένα πρόσωπα –υπουργούς και βουλευτές– που έχουν στενές σχέσεις με συμφέροντα, αυτό γίνεται με πολλαπλάσιο τρόπο και ειδικό πλουτισμό τους (των ίδιων και μελών των οικογενειών τους).
Ο Τζάμπας 1, ο Τζάμπας 2 και πραγματικός ΤΖΑΜΠΑΣ στη χώρα
Ο Μητσοτάκης, ο πρωθυπουργός που έκανε τη μεγαλύτερη ανακατανομή πλούτου μέσα σε 7 χρόνια, κορόιδεψε τους Ανδρουλάκη και Τσίπρα για τις προτάσεις τους να είναι δωρεάν οι συγκοινωνίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Και είπε το «Τζάμπας 1 και Τζάμπας 2».
Η μεγαλύτερη ανακατανομή πλούτου έγινε με δύο μεγάλα πάρτι (πανδημία, και μετά Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας). Συνολικά διοχετεύτηκαν προς φίλους, μεγάλες εταιρείες και ημέτερους 45 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο της πανδημίας, και 35 δισεκατομμύρια ευρώ με το ΤΑΑ στην συνέχεια (το ΤΑΑ λήγει από τον Αύγουστο του 2026). Πάλι είναι πολλά τα λεφτά. Παράλληλα είχαμε:
– Τα «Κόκκινα» Δάνεια ως μηχανισμό μέσω του οποίου παλαιότερος πλούτος (ακίνητα, επιχειρήσεις) μεταφέρονται μαζικά από τους πολλούς στους λίγους (funds, servicers).
– Τις Φοροαπαλλαγές στο Κεφάλαιο, που είναι η νόμιμη οδός με την οποία το ίδιο το κράτος επιλέγει να μην εισπράττει φόρους από τα μεγάλα εισοδήματα, επιβαρύνοντας έμμεσα τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους που δεν έχουν ανάλογες απαλλαγές.
– Την εκτεταμένη φοροληστεία, η οποία μπορεί να φανεί και στον πίνακα που παραθέτουμε, όπου οι έμμεσοι φόροι είναι υπερδιογκωμένοι και πλήττουν βασικά τα λαϊκά στρώματα (η σύγκριση με όσα επικρατούν στην Ε.Ε. δείχνει το ειδικό καθεστώς στη χώρα μας):
Φοροληστεία στην Ελλάδα
Ελλάδα Ε.Ε. Σχέση
Σύνολο φόρων ως % ΑΕΠ 41* 27 52% υψηλότεροι!
Έμμεσοι φόροι ως % ΑΕΠ 24 11 120% υψηλότεροι!
Έμμεσοι φόροι ως % επί 60 33 180% υψηλότεροι!
των συνολικών φόρων
Ληξιπρόθεσμα φορολογικά 100 30 3,3 φορές υψηλότερα!
χρέη ως % του ΑΕΠ
* Το 2011 ήταν 34%...
– Τις ιδιωτικοποιήσεις, που αποτελούν έναν ακόμα βασικό πυλώνα της ανακατανομής πλούτου στην Ελλάδα. Ενώ τα «κόκκινα» δάνεια μεταφέρουν παλαιότερο πλούτο (ακίνητα, περιουσίες) από τους πολλούς στους λίγους, οι ιδιωτικοποιήσεις μεταφέρουν μελλοντικό πλούτο –τα έσοδα, την εκμετάλλευση και τον έλεγχο στρατηγικών υποδομών για δεκαετίες– από το Δημόσιο σε ιδιωτικά κεφάλαια, κυρίως ξένα.
Το αποτέλεσμα των ιδιωτικοποιήσεων είναι μια μη αναστρέψιμη αλλαγή στην οικονομική δομή της χώρας: στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, αντί να αποτελούν πηγή εσόδων για το κράτος και το κοινωνικό σύνολο, μετατρέπονται σε πηγές κερδών για λίγους ισχυρούς ομίλους, εγχώριους και διεθνείς. Ο πλούτος που παράγουν οι υποδομές αυτές δεν επιστρέφει πλέον στην κοινωνία μέσω του δημόσιου προϋπολογισμού, αλλά κατευθύνεται στα ταμεία των μετόχων τους. Αυτή είναι, ίσως, η πιο βαθιά και μακροπρόθεσμη μορφή ανακατανομής πλούτου που έχει συντελεστεί στη σύγχρονη Ελλάδα.
Αναφέραμε τις βασικές πλευρές μιας συστηματικής και πολυεπίπεδης ανακατανομής πλούτου από την πλειοψηφία των Ελλήνων πολιτών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων προς μια ολοένα και πιο ισχυρή (αλλά μειοψηφική) οικονομική ελίτ.
Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΤΖΑΜΠΑΣστην Ελλάδα είναι αυτή η οικονομική ολιγαρχία και τα πλοκάμια της στον κρατικό-διοικητικό-πολιτικό μηχανισμό.
Για μια Πολιτική Προσφοράς
Μια πολιτική προσφοράς πρέπει να έχει ποιοτικά και ηθικά στοιχεία που να συγκρούονται με τη διαφθορά, τη σήψη και τη σαπίλα του μεταπρατικού συστήματος. Να έχει το φρόνημα να έρθει σε ρήξη με αυτό το «κατεστημένο». Να εμφορείται από ένα Ριζοσπαστικό Ρεαλισμό, να αγαπά τον Τόπο και τους Ανθρώπους του. Να υπηρετεί ένα σχέδιο Εθνικής Κυριαρχίας και Κοινωνικής Αλλαγής. Να δώσει ζωή σε ένα μεγάλο κίνημα αντιστροφής της ανακατανομής του πλούτου, δηλαδή από την ενίσχυση της μειοψηφικής ολιγαρχίας και τη ρεμούλα, προς το όφελος των πλατειών λαϊκών μαζών, του τόπου, της παιδείας, της υγείας, του πολιτισμού, της ειρήνης.
Και επειδή παριστάνουν ότι «δεν καταλαβαίνουν», να το κάνουμε πιο καθαρό και λιανό. Πρώτον, όποιος θέλει να προσφέρει στο νομοθετικό ή και το εκτελεστικό να το κάνει διακόπτοντας το επάγγελμά του, και να το κάνει με τον μισθό που ζει η πλειοψηφία του κόσμου και λίγο παραπάνω: με 1.500 ευρώ, χωρίς άλλα προνόμια. Να δίνει λόγο για όσα κάνει, και να ξέρει πως, αν βάλει το «χέρι στο μέλι», η τιμωρία του θα είναι αυστηρότερη από αν ήταν απλός πολίτης που υπέπεσε στην ίδια ατασθαλία. Δεύτερον, να σταματήσει κάθε κρατική επιχορήγηση στα κόμματα. Το επιχείρημα ότι έτσι θα χρηματίζονται απευθείας από τους ολιγάρχες είναι ψεύτικο. Και τώρα παίρνουν «μαύρα» κάτω από το τραπέζι. Όλοι ξέρουν ότι ολιγάρχες χρηματοδοτούν κόμματα και πολιτικούς με πολλούς τρόπους. Μιλάμε για ένα πρόγραμμα αντιστροφής και καταπολέμησης της διαφθοράς και των «συμπλόκων» πολιτικής και οικονομικής ελίτ. Μιλάμε για μια Πολιτική που θα υπηρετεί τον Τόπο και τον Λαό. Όχι το αντίστροφο.
Τα ΜΜΕ (και το κράτος) πρέπει να παρέχουν ζώνες, χρόνο και εκπομπές, βήμα για εργαζόμενους, για συλλογικότητες, για κινήσεις και κινήματα. Πρέπει να σπάσει το μονοπώλιο του χρήματος στην παραπληροφόρηση και στον έλεγχο των πολιτών και της κοινωνίας. Να δίνεται χρόνος σε κόμματα και οργανώσεις να αναπτύσσουν τις προτάσεις τους. Κανένα νομοθέτημα να μην ψηφίζεται χωρίς να έχει προηγηθεί πραγματική διαβούλευση. Να υπάρχει Δημόσιος Χώρος ελεύθερος για πολιτική, διάλογο, συνέδρια, διαβουλεύσεις, συμμετοχή. Μεγάλα θέματα δεν μπορούν να μην γίνονται ζητήματα μεγάλων διαλόγων και διαβουλεύσεων. Τα δημοψηφίσματα, για παράδειγμα, πρέπει να προηγούνται σημαντικών αποφάσεων.
Αυτά –και άλλα πολλά– θα μπορούσαν να συνθέτουν μια Πολιτική Προσφοράς. Σε αντιπαράθεση με μια πολιτική μικρομπακαλικής ιδιοτέλειας σε επίπεδο πολιτικού συστήματος. Μια Πολιτική Προσφοράς που δεν φοβάται, αλλά έχει αντίθετα σαν όπλο της ένα πλατύ και βαθύ κίνημα εκδημοκρατισμού όλων των σφαιρών της κοινωνικής ζωής. Σε αντίθεση με το σημερινό ΔΙΑΦΘΟΡΕΙΟ, που είναι το μεταπρατικό σύστημα και το είδος της πολιτικής που το στηρίζει. Το σημερινό πολιτικό σύστημα αποτελεί ένα διαφθορείο που βαθαίνει το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας και υπηρετεί –με προσωπικό συμφέρον– το μεταπρατικό, κοινωνικά άδικο και εθνικά καταστροφικό μοντέλο.
Βασικός πυλώνας του Ριζοσπαστικού Ρεαλισμού είναι η Πολιτική Προσφοράς. Μια άλλη ποιότητα στην πολιτική. Μια άλλη Πολιτική: για τους πολλούς, τον Τόπο, την Πατρίδα, την Κοινωνία, την Ισότητα, τη Δικαιοσύνη.
Το πώς θα φθάσουμε σε ένα τέτοιο ποιοτικά διαφορετικό σημείο-στόχο είναι ζητούμενο. Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί εξαρχής: είναι αναγκαίο να προσπαθηθεί κάτι τέτοιο; Θα ασχοληθούμε με αυτό σε επόμενα σημειώματα. Είμαστε στην αρχή ακόμα!
* «Προεκλογικό τοπίο σε στυλ “TheHellinikon”» (φύλλο 779) και «Η προεκλογική κοροϊδία
[Δρόμος, φύλλο 781, 20/6/26]
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.