( …κάποιες σκέψεις πάνω στη λέξη ‘’συναθλητής-τρια’’)
Του Δημήτρη Βασιλειάδη
Η λέξη αθλητής έχει τις ρίζες της στο ρήμα της αρχαίας γλώσσας του λαού μας τλάω-τλω, που σημαίνει αντέχω, αντέχω π.χ. ένα σωματικό πόνο, ένα βάρος, τα χτυπήματα της μοίρας, τα βάσανα της ζωής, τις αναποδιές, σημαίνει βαστάω, βαστάω π.χ. ένα βαρύ φορτίο, βαστάω στον πόλεμο που έχουνε κηρύξει καταπάνω μου. Απ΄ αυτό το σπουδαίο ρηματάκι βγαίνει η λέξη ‘’τάλας’’, η λέξη ‘’ταλαίπωρος’’ που σημαίνει ο δυστυχισμένος, ο κακομοίρης, ο κακότυχος.
Ώσπου, έρχεται το υπέροχο ελληνικό ‘’α’’, το στερητικό που εκτινάσσει τη λέξη σ΄ άλλο επίπεδο, ανώτερο, την κάνει να ξεπερνάει τον ίδιο της τον εαυτό, την πρωταρχική της φύση, κι έτσι ο τάλας γίνεται π.χ. Άτλας, γίνεται ο Τιτάνας που τιμωρημένος απ΄ τους θεούς αντέχει να βαστά στις πλάτες του το βάρος ενός ολόκληρου σύμπαντος, και κάνει το μέχρι πριν ακατόρθωτο κατορθωτό. Γίνεται ακόμα Αθλητής, γίνεται δηλαδή εκείνος που όχι μόνο αντέχει τις δοκιμασίες και τις δυσκολίες, αλλά τις ξεπερνάει και ξεπερνάει τον ίδιο του τον εαυτό και κάνει σπουδαία και μεγάλα πράματα κάνει άθλους.
Στην παράδοση της πίστης μας, στην Υμνογραφία της, στα κείμενά της, όπως π.χ. στο ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗ του Άγιου Νικόδημου του Αγιορείτη, οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας ονοματίζονται και σαν αθλητές. Στο Συναξαριστή του ο Άγιος Νικόδημος πολύ συχνά, όταν περιγράφει τη ζωή των μαρτύρων κλείνει το συναξάρι τους με την φράση ‘’…και έλαβον παρά του Κυρίου της αθλήσεως τον στέφανον’’.
Ο Μιχάλης δεν χρησιμοποιούσε τυχαία και για εντυπωσιασμό τις λέξεις του. Έκανα την παραπάνω ‘’ξενάγηση’’ στη λέξη ‘’αθλητής’’ για να φτάσω στη λέξη ‘’συναθλητής-τρια’’ που χρησιμοποιούσε προσφωνώντας όλους όσους από μας σταθήκαμε στο πλάι του ως το τέλος, άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο, αντικαθιστώντας τη λέξη ‘’σύντροφος-ισα’’ για την μεταξύ μας (του χώρου) συνεννόηση. Λέξη που σημαίνει, αυτόν ή αυτήν που μετέχει μαζί με άλλους σε κοινούς αγώνες, που αντέχει μαζί τους τους πολέμους που εξαπολύονται εναντίον της προσπάθειάς τους, τη ‘’λάσπη’’, την πάσης φύσης ‘’απομόνωση’’, τις απειλές, και όχι μόνο καταφέρνει να αντιμετωπίσει όλες αυτές τις δυσκολίες αλλά ξεπερνώντας τες φτάνει στο σημείο να κάνει μεγάλα πράματα, όπως έκανε ο Μιχάλης με το κατόρθωμα της Αναγνώρισης της Γενοκτονίας του λαού μας στον Πόντο, όπως το κατόρθωμα της ίδρυσης της πόλης της Ρωμανίας, όπως το όραμά του για το χτίσιμο μιας νέας πόλης στις ακτές της Θεσσαλίας, όπως η μεγάλη του παρέμβαση του πάνω στο ελληνικό διατροφικό πρότυπο όπου άλλαξε τελείως τη μέχρι πριν λίγα χρόνια μορφή του, φτιάχνοντας μια νέα ‘’σχολή’’, δημιουργώντας μια νέα αντίληψη *, που χρέος του χώρου μας είναι, αυτή η κληρονομιά ‘’να ανθίσει και να φέρει κι άλλο’’.
Ο Μιχάλης έχει υποστεί και ‘’διωγμούς’’ και ‘’μαρτύρια’’. Και αυτοί οι διωγμοί και τα μαρτύρια αντανακλώνταν και στο χώρο, σ΄ όλους εμάς που σταθήκαμε όπως είπα πριν στο πλάι του ‘’άχρι τέλους’’.
Δεν ξέρω από πού εμπνεύστηκε ο Μιχάλης το όρο ‘’συναθλητής-τρια’’ για να προσφωνεί έτσι όλους αυτούς τους ανθρώπους με τους οποίους έδινε τους αγώνες του. Εγώ προσωπικά, στο βαθμό που λέω πως τον διάβασα δεν έχω βρει κάποια ρητή αναφορά του πάνω σ΄ αυτό στα γραφτά του (μπορεί πάλι να κάνω λάθος και να έχει διαφύγει της προσοχής μου κάτι τέτοιο και αν όντως αυτό συμβαίνει παρακαλώ διορθώστε με), δεν ξέρω πάλι αν υπάρχει κάποια άγραφη μαρτυρία η οποία να διασώζει κάποια κουβέντα του πάνω στο ζήτημα αυτό. Πιστεύω όμως βαθιά, έχω τη γνώμη, ότι επειδή έχει έρθει σε επαφή με όλα αυτά τα κείμενα, και τους ύμνους της πίστης μας, όπως φανερώνει για παράδειγμα η εντυπωσιακή για μένα αναφορά του στο ‘’Πόλις-Αγορά’’, στις 19 Φλεβάρη του ΄24, στην Αγία Φιλοθέη την Αθηναία (τη χαρακτηρίζει ‘’Μεγάλη Γυναίκα’’ και ‘’Μεγάλη Πολιτικό’’), της οποίας καταφανώς έχει διαβάσει το συναξάρι της,… σκέφτομαι λοιπόν, ότι μπορεί απ΄ αυτά τα κείμενα να εμπνεύστηκε τη χρήση της λέξης συναθλητής-τρια (εγώ είμαι βέβαιος ως προς αυτό, γιατί μόνον στον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, σε λέξεις της αρχαίας όπως ‘’το κάλλος’’, ‘’ο αθλητής’’ απαντάται η αλλαγή της κυριολεξίας τους).
Ο Μιχάλης λοιπόν χρησιμοποίησε αυτή τη λέξη με όλους τους συμβολισμούς που την ακολουθούν (του άρεσε πολύ να το κάνει αυτό, καθότι, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι ο μεγαλύτερος Έλληνας συμβολιστής πολιτικός και διανοούμενος –αν μπορώ να χρησιμοποιήσω αυτό τον όρο της τέχνης σ΄ αυτό το πεδίο) έχοντας όμως βαθιά επίγνωση της νέας κυριολεξίας της (στην αρχαία ελληνική, η αναφορά αυτής της λέξης είχε να κάνει κατά κύριο λόγο με το σώμα) γιατί όπως είπα πριν δε χρησιμοποιούσε τις λέξεις τυχαία.
Όλα αυτά λοιπόν που τελείως ερασιτεχνικά και όχι επισταμένα σκέφτηκα και έγραψα (και γράφω), θα αποκτούσαν μια άλλη πιο στέρεα υπόσταση, αν γινόταν από νέους επιστήμονες οι οποίοι θα εντρυφούσαν και θα ερευνούσαν το έργο του.
Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.