Η τυραννία του τραύματος

Η Catherine Liu είναι Αμερικανίδα πανεπιστημιακός και συγγραφέας, γνωστή για τη σφοδρή κριτική της στις πολιτικές της ταυτότητας και τις φιλελεύθερες ελίτ, από ταξική σκοπιά. Σε μια πρόσφατη συνέντευξή της αναλύει τη διαβρωτική επίδραση της κουλτούρας του τραύματος που κυριαρχεί σήμερα στη δημόσια σφαίρα.

Ερ. Γιατί το τραύμα έχει γίνει τόσο κεντρικό θέμα σήμερα;

Απ: Με συναρπάζει, αλλά και με απωθεί, ο τρόπος με τον οποίο η φιλελεύθερη επαγγελματική τάξη έχει κάνει το τραύμα κεντρικό άξονα της πολιτικής της. 

Δεν με ενδιαφέρει απλώς να καταγγείλω τη λεγόμενη «woke» πολιτική. Με ενδιαφέρει η ψυχολογικοποίηση της οδύνης και αυτό που θα ονόμαζα «εξευγενισμό του πόνου» από τις επαγγελματικές ελίτ της μετα-1968 εποχής. 

Όταν το τραύμα προβάλλεται ως ένα δήθεν κοινό, διαταξικό βίωμα, βγαίνει από το κάδρο η πραγματική οδύνη και η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Σήμερα, το τραύμα έχει γίνει «περιεχόμενο» για μια πολιτιστική και εκδοτική βιομηχανία που τρέφεται από τέτοιες αφηγήσεις.

Ερ: Το βλέπετε ως στοιχείο ταξικού πολέμου;

Απ: Αναμφίβολα. Από την εποχή του Ρήγκαν και μετά, η λέξη «τραύμα» εμφανίζεται στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης όλο και συχνότερα. 

Οι φιλελεύθεροι υποστηρίζουν πλέον ότι η σοβαρότερη μορφή βίας δεν ασκείται στην «κρυφή κατοικία της παραγωγής», δηλαδή στην οικονομία, όπως έλεγε ο Marx, αλλά στην «κρυφή κατοικία της αποπλάνησης», δηλαδή στη σεξουαλική/ διαπροσωπική σφαίρα.

Ερ: Έχετε αναφερθεί στην Alexandria Ocasio-Cortez, αλλά και σε πρόσωπα όπως ο Πρίγκιπας Χάρι, που μιλούν δημόσια για το τραύμα τους. Γιατί το κάνουν;

Απ: Επειδή έτσι παρουσιάζονται ως «καλοί» ή «φωτισμένοι» άνθρωποι και, ταυτόχρονα, ενισχύουν το προσωπικό τους brand. Ο Πρίγκιπας Χάρι και η Oprah Winfrey, για παράδειγμα, αξιοποιούν τη διασημότητα και το τραύμα σαν έτοιμη συνταγή αυτοπροβολής. 

Γι’ αυτό θεωρώ απογοητευτικό όταν πολιτικοί όπως η AOC ακολουθούν τον ίδιο δρόμο. Η πραγματική πολιτική πρόοδος προϋποθέτει να κρατάμε το προσωπικό σε απόσταση. Χρειάζεται να επιστρέψουμε σε μια πιο αντικειμενική, στωική και μαχητική ιδέα της Αριστεράς, αντί να φετιχοποιούμε την ευαλωτότητα και την εξομολόγηση.

Ερ: Υπάρχει δηλαδή η ιδέα ότι η οδύνη κάνει κάποιον πιο «καθαρό»;

Απ: Η γλώσσα της «βιωμένης εμπειρίας» υπονοεί ακριβώς αυτό: ότι αν δεν έχεις υποφέρει, δεν έχεις δικαίωμα να μιλάς. Πρόκειται για μια μορφή αντιδιανοουμενισμού. 

Ο Marx και ο Engels δεν ήταν εργάτες εργοστασίου, κι όμως υπήρξαν οι σημαντικότεροι αφηγητές της εξαθλίωσης της εργατικής τάξης. Το να λέει κανείς ότι δεν είχαν δικαίωμα να μιλήσουν σημαίνει ότι εγκαταλείπει τον υλισμό και καταφεύγει σε μια φιλελεύθερη, κεντρώα ηθικολογία.

Ερ: Αυτή η έμφαση στον «άλλο» και στην οδύνη του κρύβει κάτι ακόμη;

Απ: Στην ψυχανάλυση, μπορεί να λειτουργεί ως προσωπείο μιας υπερταύτισης. Εκείνος που «γίνεται μάρτυρας» του τραύματος εργαλειοποιεί τελικά αυτόν που υποφέρει και τοποθετεί τον εαυτό του στη θέση εκείνου που «θεραπεύει». 

Έτσι δημιουργείται μια μορφή κρυπτο-θρησκευτικότητας μέσα στον φιλελευθερισμό. Σήμερα, οι νέοι μαθαίνουν ότι αυτή η πραγμοποίηση της οδύνης είναι η μόνη διαθέσιμη γλώσσα για να μιλήσουν για την ταυτότητα. 

Όμως η πραγματική πολιτική υποκειμενοποίηση απαιτεί δουλειά και κριτική αναμέτρηση με τον τρόπο που η ιδεολογία μας πετρώνει. Η κουλτούρα του τραύματος επιτρέπει στους ανθρώπους να παρακάμπτουν αυτή τη διαδικασία και να καταφεύγουν σε ένα είδος «θεάτρου ενσυναίσθησης».

Ερ: Αναφερθήκατε στην εξομολόγηση ως μια παλαιότερη μορφή θεραπείας. Πώς συνδέεται αυτό με το σήμερα;

Απ: Οι Εξομολογήσεις του Αγίου Αυγουστίνου διαμόρφωσαν την ιδέα μιας εσωτερικής ζωής, αλλά εκείνος μιλούσε από τη σκοπιά μιας κοινότητας. 

Η σημερινή φιλελεύθερη εξομολόγηση περιστρέφεται γύρω από τον «ειδωλικό εαυτό», έναν κόσμο καθρεφτών, όπου το μόνο που ζητάμε είναι να μας «δουν», να μας αναγνωρίσουν. Αυτός ο κατοπτρικός κόσμος είναι βαθιά αντικοινωνικός και διαλύει την ταξική αλληλεγγύη. 

Στο τέλος, μένουμε με «ντισκομπάλες» που αντανακλούν η μία την άλλη, αντί για ένα κοινό έδαφος.

ΠΗΓΗ: https://www.facebook.com/share/17D2o9RU3S/

 Ανάρτηση από:geromorias.blogspot.com